Пайк

ХАБАРҲО

Корхонаҳои саноатиро аз соҳибмулкон гиред!

Дар даврони шӯравӣ овозаву ҳангомаи фаъолияти пурсамари корхонаҳои саноатӣ шаҳри Кӯлоб дили сокинони кишварро ба ваҷд меовард. Мутаассуф, ки тайи чанд сол боз аз фаъолияти корӣ корхонаҳои саноатӣ Кӯлоб хабари хуше намешунавед. Корхонаҳои саноатӣ Кӯлоб ба гушаи фаромӯшӣ рафтаанд. Ба қавле корхонаҳо «бесоҳиб» монда бошанд? Ҳеҷ кас ёди онҳо намекунад. Баҳри дақиқ намудани теъдоди корхонаҳои саноатӣ дар Кӯлоб ва сабабҳои аз фаъолият боз мондани онҳо хабарнигори рӯзнома мавзуъро пайгири намуд.

Тибқи оморҳои бахши «саноат энергетика» дар шаҳри Кӯлоб айни ҳол 50 корхонаи саноатӣ ба қайд гирифта шудааст, ки аз ин рақам 10 адади он бо сабабҳои ба таъхир афтодан ва аз фаъолият боз мондан аз омор бароварда шудааст. Икром Исматов, мудири бахши санот энергетикаи шаҳри Кӯлоб зимни як суҳбат тазаккур дод, ки аз шумораи 50 - корхонаи санотӣ дар Кӯлоб  40 - адади он фаъолият мекунанд, ки бештари онҳо мавсимӣ амал мекунанд. Ба гунаи мисол ҶСП «Комбинати шири Кӯлоб» корхонаи мавсимӣ буда, дар он теъдоди 20 то 30 нафар кормандон фаъолият менамоянд. Корхона аз соли фаъолияташ ба истеҳсоли маҳсулотҳои ширӣ ва қаннодӣ пардохтааст. Сабабҳои дигаре, ки корхонаҳо аз фаъолият боз мемонанд, пеш аз ҳама набуди ашёи хоми  ватанӣ мебошад» -  гуфт ӯ.

Шаҳри Кӯлоб сеюмин шаҳри калонтарин дар Тоҷикистон ба ҳисоб рафта, шумораи 200 ҳазор аҳолӣ дорад. Дар ин шаҳри бузург теъдоди кормандони ошхонаҳо аз коргарони корхонаҳои саноатӣ бештар аст. Аз ҳама риққатовараш ин аст, ки дар корхонаҳои саноатӣ шумораи кормандон ками дар кам аз 6 то 10 нафарро дар бар мегиранд. Ин ҳам дар ҳолест, ки як ошхонаи наздик ба Донишгоҳи давлатии шаҳри Кӯлоб бо фарогири 10 нафар аз ин ҳам зиёд корманд фаъолият мекунанд. Дигар миёни корхонаву ошхона ҳеҷ фарқе нест. Ба ҳамин монанд ҶДММ «Ориён Рӯстам» корхонаи ҳасиббарории шаҳри Кӯлоб. Роҳбари корхонаро Амриддин Рӯстамов, ба уҳда дорад. Дар як суҳбат бо ин масъул маълум гардид, ки дар корхона теъдоди 14 – 15 нафар корманд фаъолият мекунанд. Музди миёнаи маош бошад, аз 400 то 500 – сомонӣ мебошад. Кунун дар корхона истеҳсоли ҳасиб ба роҳ монда шудааст. Ба иддаои масъулин маҳсулотҳои истеҳсолнамудаи ин корхона дар бозор харидори худро пайдо кардааст. Корхона ѓайр аз истеҳсоли ҳасибб маҳсулотҳои ширӣ низ истеҳсол мекунад.

Бояд гуфт дар ин корхона замони Шӯравӣ беш аз 500 нафар кор мекард ва ризқ дарёфт мекарданд. Ҳоло фаолияти корхона бо як сехи хурд иктифо ёфтааст. Ягона корхонае, ки коргарони бештар дораду сол то сол маҳсулоти бештар истеҳсол мекунад корхонаи нони шаҳри Кӯлоб аст роҳбараш Баҳром Рустамов. Ҳатто ҳамин корхонаи фаъол ҳам ҳамагӣ як ё ду сехи истеҳсолиашро кор мефармояд.

Бештари корхонаҳо аз бемасъулиятии соҳибмулкон рӯ ба харобӣ овардаанд. Ҳаминак  феҳристи корхонаҳоеро рӯи саҳифа меорем, ки дар солҳои қаблӣ бо фаъолияти пурсамари худ, дар тамоми  манотиқи кишвар ва берун аз он ном ва манзалати худро доштанд.  
Ягона корхонаи азими саноати ресандагии шаҳри Кӯлоб «Тента - Кӯлоб» мебошад, ки пурра аз фаъолият боз мондааст. Дар даврони фаъолияти ин корхона, ки ба даврони Истиқлолият рост меояд, шумораи 100 то 200 нафар корманд, фаъолият мекарданд. Ҳоло фабрика аз кор мондаасту ба гушаи фаромӯши рафтааст.

Солҳои 2000 - ум Асоосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ - Пешвои миллат, Президенти кишвар муҳтарам  Эмомалӣ Раҳмон зимни сафари кории хеш ба шаҳри Кӯлоб ба соҳибкорони муваффақ дастур дода  буданд, ки то дар шаҳр бунёди корхонаи ресандагиро ба роҳ монанд. Ҳадаф пеш аз ҳама дар пайдосозии имконоти васеи коркарди ашёи хоми дохилӣ – пахта, фароҳамории шароити ҷойи корӣ барои корҷӯён ва дигар равишҳои ба рушди иқтисоди шаҳр мусоидаткунанда равона буд. Баъди гузашти андак вақт, соли 2001 корпоратсияи «Сомониён» муштаракан бо ширкати «Око - Биланс» - и Австрия дар деҳаи Чоқтемур ҳозира Бахтобод ҷамоати Зиракӣ ноҳияи Кӯлоб бунёди корхонаро ба роҳ монданд. Ҳамон сол фабрикаи ресандагии «Кӯлоб - текстайл» ба кор шуруъ намуд. Корхона қариб бо тамоми ширкатҳои пахтатозакунии шаҳру ноҳияҳо ҳамкории зич дошт. Ашёи хомро аз онҳо дастрас менамуд. Фаъолияти хуби корӣ дошт. Банда хуб дар ёд дорам, ки ҳамарӯза мошинҳои гаронвазн ашёи хомро аз ноҳияҳои дурдаст ба ин корхона ворид мекарданд. Риштаи дар ин корхона тавлидшуда бештар ба мамолики хориҷи кишвар содирот мешуд.

Мутаассифона, соли 2012 корхона аз фаъолият боз монд.  
Ҳеҷ кас ёди он намекунад. Ѓайр аз посбон дар корхона ҳеҷ кас нест. Деворҳои бинои корхона кандаю фарсуда шудааст.

Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи «Пахтаи - Кӯлоб» ҳам се соли пеш баъди аз даст ба даст фурӯхта шудан пурра аз кор монд.  Даромадан баробар биноҳои вайрону валангор касро истиқбол мекунанд. Сехҳои истеҳсолӣ лонаи паррадагон гаштааст. Таҷҳизотҳо занг хурда куҳнаю фарсуда шудаанд. Ба иддаои масъулон корхона тайи 8 сол боз фаъолият намекунад. Иллати аз фаъолият боз мондани онро дар набуди ашёи хом- пахта ва куҳнаю фарсуда шудани таҷҳизотҳо унвон карданд. Бояд гуфт, ки дар даврони Шӯравӣ шукуҳу шаҳомати ин корхона ба тамоми Осиёи Миёна паҳн буд.  Теъдоди зиёди шаҳрвандони Кӯлоб фаъолияти корӣ намуда, бо маоши хуб таъмин буданд. Корхона ба адам рафт. Соҳибмулкон бошанд бар лаб муҳри хомӯшӣ задаанд. Суоли матраҳ ин аст, ки то ба кай ин ҳама саҳлангорӣ ва бемасъулиятӣ нисбати корхонаҳои азими саноатии Кӯлоб идома меёфта бошад? Кӣ бояд, ба ин ҳама хунукназарии соҳибмулкон  нуқта гузорад? Охир дар шатномаи хариду фурӯши ин корхонаҳо гуфта шудааст, ки дар сурати дар самти худ фаолият накардани корхона шартнома бекор карда мешавад. Пас ку дасти зӯре, ки қонунро иҷро кунад!?

Исломи РАҶАБАЛӢ

 

Добавить комментарий

Суроғаи мо:

Joomla ru